Kada prijatelji kažu „idemo na Zlatibor”, obično misle na naselje oko jezera — istorijske Kraljeve vode, na oko 1.000 m nadmorske visine. Ali Zlatibor je zapravo lestvica: sela u dolinama, plato u sredini i grebeni koji se dižu do skoro 1.500 metara. Razlika u visini menja sve — vegetaciju, temperaturu, dužinu snežnog perioda, čak i to šta ćete jesti za ručak.
Evo kako Zlatibor izgleda ako ga posmatrate „od dna prema vrhu”, sa udaljenostima od centra Zlatibora.
1. Jablanica (445 m) — najniža zlatiborska stepenica
Selo Jablanica je na 445 m, oko 22 km od centra. Spuštanje sa platoa u Jablanicu vodi u dolinu reke Jablanice, koja izvire ispod Tornika — razlika od preko pola kilometra visine u odnosu na centar vidi se već na putu.
2. Tripkova (665 m) — selo uz Sušicu
Tripkova leži na 665 m, 20 km od centra. Pogodna je za jednodnevni izlet: Sušička vrela, kapela Svete Nedelje (prvobitna iz 1861, obnovljena 2003.) i radionica umetničkog stakla. Ako tražite visinu bez auta, vidikovac Gradina (1.164 m) je bliži — staza do njega polazi iz samog centra Zlatibora.
3. Čajetina i Gostilje (850 i 867 m) — nivo uprave i vode
Čajetina, na 850 m, administrativni je centar opštine, 4 km od Zlatibora. Nešto više, na 867 m i 25 km od centra, leži Gostilje, poznato po vodopadu visine oko 20 m. Ulaznica za vodopad je oko 250 RSD, a leti je otvoreno 09:00–20:00 (aktuelne informacije proverite na zvaničnom sajtu ili kod TO Zlatibor). Vodopad podseća da se zlatiborska voda kreće sa platoa nadole.
4. Sirogojno (911 m) — nivo tradicije
Sirogojno, na 911 m, udaljeno je 26 km od centra, a tu su Muzej „Staro selo” (ulaznica oko 300 RSD, leti 09:00–19:00) i kamena crkva Svetih apostola Petra i Pavla iz 1764. godine.
5. Semegnjevo i Dobroselica (922–949 m) — pojas pred plato
Semegnjevo je na 922 m (14 km), a Dobroselica na 949 m (15 km). U Dobroselici je crkva Svetog Ilije Proroka, brvnara iz 1821. godine. Iz Dobroselice polazi i put ka Čigoti — praktičan „ulaz” u visinski deo planine.
6. Centar Zlatibora (~1.000 m) — nivo na kojem se spava
Naselje oko jezera je na oko 1.000 m. Zlatiborsko jezero je u samom centru i veštačko je — nastalo 1947. godine. Tu su i panoramski točak (oko 300 RSD, leti 10:00–22:00) i Dino park (oko 1 km, 800–1.500 RSD).
7. Čigota, Brijač i Tornik (1.422–1.496 m) — krov Zlatibora
Čigota (1.422 m), treća po visini, ima besplatan vidikovac. Brijač (1.480 m) je najviši vrh masiva Murtenice, najšumovitijeg dela Zlatibora. Na kraju je Tornik (1.496 m) — najviši vrh planine, 9 km od centra, do kojeg vodi i Gold gondola dužine oko 9 km.
Savet: i u julu ponesite tanju jaknu. Razlika između 445 i 1.496 metara oseti se već posle pola sata vožnje.
